Delayering the doek – ’n intercultural symbol vir vrouens

  • 0

It begins with geometry –
A square folded half
three-tiered, naked edges,
a shape now formed,
neither here nor there,
the legacy of Egypt,
a dream for Pythagoras.         

Uit: At her feet deur dramaturg Nadia Davids

Tasneem draai haar pashminadoekie oor haar hare en skouers (Foto: Kaidisi Photography)

Die quote immediately laat my dink aan my childhood dae in Madrassa, tussenie jare 1998 tot 2004, wanneer die “three-tiered” triangular-shaped doek die fashion was. Ôs herrit soe elke dag Madrassa toe gedra saam’t ’n salaah top! My goei Genadendal! Doekie fashion het omtrent since daai tyd ve’anner – dankie tog! Nou dra ôs net pashminas, ’n lang rectangular doek wat jy jou kop kan toedraai, soes ’n shawl virrie hare. Jy kry selfs pashminas wat slightly dikker’er is, virrie skouers wanner dit ’n bietjie chilly daa buite is.

Doekiepryse het oek ge-increase since daai tyd. Die regular petrol increase issie die enigste crisis vir ôs independent Slamse vroumense wat karre ry nie – albei sit ’n dent in ôs wallets! Wanner ek in my hoërskooljare was, kon ek ’n swart pashmina gekoep’t vir R60. Nou skietie pryse op na amper R300 vir ’n mooi pashmina wat jy by ’n bruid of ’n gala dinner kan dra. Die doekie/pashmina business owners thrive omtrent deur ôs doekie needs te provide.

Although het ek basically my hele liewe doekie gedra, wassitie altyd soe simple’ie. Innie Muslim-huis het ôs gelee dat ’n volwasse en modest Muslim-vrou altyd ’n doek dra. Maa ek het ’n doekie complex develop toe ek 19 jaar oud was en ’n universiteitstudent geword’t. Though ek baie lief was vir my doek, ek wassie altyd lief vir hoe die doek in my social gemeenskap gerepresent was. Soms het die doek soos ’n symbol van elitism gevoel. Baie Muslim-vroue wat doek dra, kyk af aan ’n jong meisie wattie regularly doekie dra nie (ek wassie so regular met doekie dra daai tyd’ie). Soms herrit soes ’n kompetisie gevoel met jong ryk Slamse mense innie gemeenskap – wie kan uitwys ennie duurste hijaab voor ammal dra.

In retrospect realise ek nou dat my gedagte hie’oo is nie net ’n result van classism, maa oek internalised Islamophobia wat nou ’n baie groot ding is innie wêreld vanaf 9/11. Vir ’n kort tyd het ek heeltemal refuse om doekie te dra. Ek herrit afgehaal en besluit dat tot ek die doekie complex kan vestaan, gaan ek glad’ie doekie dra nie. Maar net twee of drie jaar later, toe ek klaar met my BA-graad was, het ek gerealise dat ek’et my devotion – my kosbare liefde – virrie doek opgegie deur hierie internalised Islamophobia. By 2016 het ek besluit ek wil met my Muslim identity reconcile – en met hijaab reconcile. Dit wassie maklikie – hoe vind djy weer liefde vir ’n doek as djy vorige jare convinced was dat daai selfde doek ’n symbol van jou oppression is?

Dankie tog dat ek van Suid-Afrika is! Complain soveel as wat djy wil oor ôs democracy en ôse unresolved political issues, maarie feit is dat die geleentheid om in ’n democracy te liewe het eintlik vir my gesave – my Muslim identity gesave. Luckily het my ouers oek vir my geleer van kleins af hoe om vrinne te maak met kinners van anner kulture. En toe ek met my graad klaar was, het ek baie vrinne vannie anner kulture, plekke en geloofde innie gemeenskap gemaak. Ek’t gesien hoe lief my Xhosa- en Rastafarian-vrinne (albei mans en vrouens) is vir doekie dra – hulle het hulle eie style van doekies en turbans wrap op hulle koppe!

Tasneem Daniels met Rastafarian-songwriter Mawonga Madleni

Ek’t recently ’n Rastafarian-songskrywer ontmoet, en hy’t vir my geleer dattie Rasta-style van turban-en-rope dra kom vannie Ethiopian Orthodox Church. Die priests drarit as ’n symbol van respek en humility. Kort daana hettie turban-en-rope popular geword byrie Bobo Ashanti Rastafarians wie dieselfde opgedress het soes die Ethiopian Kerk priests.

Oppie Indian subcontinent dra die getroude Hindoe- en Sikh-vroumense ’n ghoonghat (’n kopdoek) – generally word die aanchal of pallu, die los einde van ’n sari, oorie kop en gesig getrek (’n mens sien gereeld ’n sari in Bollywood movies). ’n Dupatta (lang doek) word oek gereeld as ’n ghoonghat gebruik. Hindoevroue se gesigsweef as deel van alledaagse klere is deesdae meestal specific tot die noordelike streek van Indië.

Foto van Bollywood Enchanted-dansproduksie met Taare in Kaapstad. Hierie dansers is geklee in kathak-drag (drag vir Indiese klassieke dans). Hulle doen ’n “Salaam” of “Groete”-pose tydens die dans uit die Mughal-era toe Indië onner Muslim-bewind was. (Foto: Victor Kirov)

Ek’t eintlik nou recently geleer dat die woord “doek” is Nederlands vir “cloth”. Hierie doek behoort eintlik aan baie cultures en het baie verskillende name – hijaab, turban-en-rope, ghoonghat en habit (Roman Catholic). Om hierie multicultural kennis te dra het my laat vry voel. Al hoe wiet ek dat ôs geskiedenis verskil oor hoekom ôs dit dra, herrit my ’n nuwe kreatiewe lens gegie om na hijaab te kyk. Dit het oek vir my connect aan vrouens van baie anner agtergronde wat oek lief is om doekie te dra!

Innie apartheid en colonial times was segregation ’n groot ding gewies. Dis so snaaks om te leer dat as ek in ’n anner tyd gebore was, het ek miskien nie necessarily dieselfde discoveries oor my verhouding met hijaab gemaak deur multiculturalism nie. Hierie woord remind oek vir my dat ’n doek oek dieselfde doek is wat ôs gebruik om ôse self skoon te maak (handdoek), om ôs toe te maak wanner ôs slaap (kombers) en ôse venste’s mooi te maak (curtains). Soms kan ôs extremists wies in ôse lifestyles en manier van dinge doen. Soms is extremism oek op ignorance ge-base, ignorance oo ôse self en anners. Die experience het my gelee dat om in vrede te woon met al ôs kulture se rituals, moet ôsie soe attached wies aan woorde nie, en ôs moetie obsessed wies met ôse appearances. Ôs moet eira fokus op ôse innerlike toestande – die doekie moet ôse innerlike spiritualism complement.

Woordeskat

Doek – plaaslike term vir ’n serp wat jy op jou kop dra of rondom jou nek sit

Madrassa – Arabies vir “skool”; ’n skool waar Muslim-mense oor hulle geloof gaan leer

Slams – derogatory woord vir “Muslim”

Salaah top – ’n lang rok en doek wat Muslim-meisies dra wanneer hulle Madrassa toe gaan

Hijaab – term wat gebruik word om die bedekking van kop en liggaam deur Moslemvroue te beskryf

Verdere lees:
  • 0

Reageer

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Kommentaar is onderhewig aan moderering.


 

Top